Deze maand zijn de resultaten van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025 gepubliceerd. Deze enquête biedt inzicht in de ervaren arbeidsomstandigheden in 2025 in Nederland en is uitgevoerd door TNO en CBS in samenwerking met het ministerie van SZW. Onderdeel van de arbeidsomstandigheden vormt het thema ‘omgangsvormen’. Respondenten zijn gevraagd naar ervaringen die zij op hun werk hebben gehad op het gebied van: ongewenst gedrag en de mate waarin (aanvullende) maatregelen hiertegen nodig zijn, discriminatie, conflicten, steun van collega’s of leidinggevenden en psychologische veiligheid. Daarnaast is gevraagd naar achtergrondkenmerken van de respondenten. Denk aan leeftijd, geslacht, herkomst, beroep, sector etc. Dit levert zeeën van data op, waar ik u niet mee ga overspoelen. Maar ik leg u wel graag een paar resultaten voor.
‘In 2025 heeft 17% van de werknemers in de afgelopen twaalf maanden te maken gehad met een of meer vormen van ongewenst gedrag op het werk. Het ging hierbij bijvoorbeeld om ongewenste seksuele aandacht, intimidatie, lichamelijk geweld of pesten.’
Dit betekent dat gemiddeld genomen, bijna één op de vijf werknemers in 2025 te maken heeft gehad met ongewenst gedrag op het werk. Ik schrijf ‘gemiddeld genomen’, want de resultaten variëren bijvoorbeeld naar sector (in de zorg en het onderwijs wordt relatief het vaakst ongewenst gedrag ervaren en in de landbouw relatief weinig), geslacht (vrouwen ervaren meer ongewenst gedrag dan mannen) en leeftijdscohort (jongere medewerkers ervaren meer ongewenst gedrag dan oudere). Het betekent niet dat 17% van de collega’s op uw afdeling in de afgelopen twaalf maanden te maken heeft gehad met ongewenst gedrag, maar het geeft een indicatie van de mate waarin het landelijk gezien voorkomt op de werkvloer. Uitgaande van de 8,3 miljoen werknemers binnen de afbakening van het onderzoek, komt dit neer op ruim 1,4 miljoen werknemers die (bij extrapolatie van de steekproef) aangeven afgelopen jaar ongewenst gedrag op de werkvloer te hebben ervaren.
Een ander resultaat van het onderzoek is dat van alle werknemers 11% van mening is dat (aanvullende) maatregelen nodig zijn tegen intimidatie, agressie of geweld door klanten. 9% vindt maatregelen die hiertegen genomen zijn onvoldoende en 2% geeft aan dat er nog geen maatregelen genomen zijn. Ook hier variëren de resultaten naar sector en was de behoefte aan (aanvullende) maatregelen voor klanten (in dit geval patiënten, cliënten, leerlingen, studenten etc.) het hoogst in de zorg en het onderwijs. In deze sectoren wordt ook meer ongewenst gedrag ervaren, wat het niet geheel onverwacht maakt dat deze behoefte in die sectoren het grootst is.
Bovenstaande cijfers laten naar mijn mening zien dat ongewenst gedrag op de werkvloer geen uitzondering is, maar veelvuldig voorkomt. Het sluit aan bij wat wij in de praktijk zien: een aanhoudende vraag naar onderzoek naar ongewenste omgangsvormen en ondersteuning bij het versterken van sociale veiligheid. BING ondersteunt organisaties onder andere met trainingen en workshops, denkt mee over passende maatregelen en voert (klacht)onderzoek uit.
Om te kijken hoe het bij uw sector ervoor staat checkt u de resultaten in vogelvlucht (hoofdstuk 4, waarin verwezen wordt naar een datatabel), of de database van CBS.
