Aangestuurd door een kernteam van experts kunnen deskundigen op het terrein van ethiek, gedragswetenschappen en bestuurskunde, adviescapaciteit aanbieden op een scala van onderwerpen op het brede terrein van integriteit maar ook daarbuiten: cultuurmetingen, dilemmatrainingen, bewustwordingstrainingen, ontwikkeling en implementatie van gedragscodes en klokkenluiderregelingen, cultuurverbeteringsprogramma's, implementatie en verbetering van integriteitmanagement, effectiviteitmetingen van integriteitbeleid, etc. Daarbij worden diensten voor bestuurders en ambtenaren onderscheiden.

Verbetering van integriteit heeft intern een positieve invloed in de vorm van o.a. doeltreffende fraudepreventie, vergroting van de motivatie en betrokkenheid van medewerkers; en extern onder andere met betrekking tot het imago en een verantwoorde keuze van leveranciers. Een integere organisatie is een eerste voorwaarde voor het verkrijgen van het vertrouwen van de burger en de cliënt.

Een aantal adviesdiensten – let wel: dit is geen limitatieve opsomming - worden hier toegelicht.

Integriteitmeter
De Integriteitmeter is een on-line enquête onderzoek, dat door BING is ontwikkeld in samenwerking met de Vrije Universiteit.. De enquête geeft enerzijds een beeld van het aantal en de soort integriteitschendingen die uw medewerkers waarnemen binnen de organisatie en hun appreciatie daarvan, en anderzijds een indicatie van de daadwerkelijke implementatie van beleidsmaatregelen. Ook gaat het meetinstrument in op aspecten als stijl van leiding geven en de handhaving van integriteitbeleid binnen uw organisatie. Met deze methode verkrijgt de opdrachtgever op een snelle manier toegang tot waardevolle managementinformatie en krijgt hij gerichte preventie adviezen.
De methodiek kan dienen:

• als een '0-meting': na verloop van tijd kan het effect van het ingezette
• beleid worden gemeten;
• om de noodzaak tot inspanning op het gebied van integriteit duidelijk te maken;
• als signaal dat de hoogste leiding aandacht besteedt aan integriteit;
• als 'kompas' voor een leidinggevende van een afdeling om integriteitbeleid inhoud te geven;
• als veilig communicatiemiddel voor personeel dat niet langs andere weg
• durft te communiceren;
• als input voor het topmanagement voor het begeleiden van leidinggevenden bij
• het vormgeven van integriteitbeleid;
• als input voor het management om integriteitbeleid toe te spitsen op de specifieke situatie
• per afdeling of organisatieonderdeel; als vergelijking met de gemiddelde score
• van andere gemeenten.

Integriteitaudit
BING heeft een methode ontwikkeld om op snelle en efficiënte wijze de stand van zaken op het gebied van integriteitbeleid in uw organisatie door te lichten. Resultaat is een schriftelijke rapportage die enerzijds kan dienen als bouwsteen voor de rapportage aan de raad en anderzijds concrete aanbevelingen tot herstel of verbetering bevat.
De audit bestaat uit een analyse van de beschikbare documenten op het gebied van integriteit. Dit kunnen beleidsstukken, procedures en regelgeving zijn. Wij toetsen het beschikbare dossier op volledigheid, rekening houdende met wettelijke regelingen waaronder de gewijzigde ambtenarenwet, de basisnormen, landelijke regelingen en inherente risico’s.
De analyse wordt vervolgd met een beperkt aantal interviews met nader te bepalen sleutelfiguren uit de organisatie, om vast te stellen of het ‘papieren beleid’ ook daadwerkelijk is geïmplementeerd en werkt. De communicatie rondom het beleid, de rol van leidinggevenden, het integriteitbewustzijn binnen de organisatie en de handhaving en actualisering van het beleid komen daarbij onder andere aan de orde.
Wij stellen ten slotte een korte schriftelijke rapportage van onze bevindingen op, met waar nodig aanbevelingen voor verbetering.
De Audit Integriteitbeleid is zodanig opgebouwd dat deze uitstekend kan worden aangevuld met (of als aanvulling kan dienen op) de Integriteitmeter, het onderzoek naar kwetsbare functies en processen en het screenen van medewerkers en bestuurders. Uitkomsten van de verschillende activiteiten kunnen dienen als input voor verbetertrajecten en workshops en (interne) rapportages.

Dilemma en bewustwording trainingen / workshops integriteit
Met behulp van speciaal voor de betreffende doelgroep ontwikkelde dilemma's worden workshops of trainingen gefaciliteerd die tot doel hebben medewerkers, leidinggevenden en bestuurders bewust te maken van integriteitissues in hun organisatie. Tevens bieden zij handvatten om adequaat met deze issues om te leren gaan. Deze activiteit kan worden uitgebreid met informatieoverdracht over integriteit en het inventariseren van discussiepunten in de eigen organisatie.

Ontwikkeling, implementatie en handhaving van gedragscodes
"A code is nothing, coding is everything". Deze bekende uitspraak geeft de werkwijze van BING goed weer. Voor het ontwikkelen van een gedragscode kunnen verschillende instrumenten gebruikt worden, waarbij de betrokkenheid van de medewerkers belangrijk is. Voor de implementatie en borging van de ontwikkelde code wordt aangesloten op bestaande werkwijzen en projecten binnen de organisatie en kunnen bestaande modelcodes als inspiratie dienen.

Workshops integriteitmanagement
Met managementteams, directies, ondernemingsraden, en colleges wordt in een workshop na een korte inleiding op het begrip integriteit, geïnventariseerd wat in de organisatie de integriteitissues zijn, wat al gedaan is aan integriteitmanagement, wat de rol van de betreffende groep is in het hanteren van deze kwesties en welke acties prioriteit hebben. Het resultaat van een dergelijke workshop kan een concreet actieplan zijn, of het startpunt van een ander traject.

Helpdesk
Voor een relatief gering abonnementsbedrag kunnen organisaties gebruik maken van onze deskundigheid op het terrein van integriteit. Medewerkers, bestuurders en managers kunnen hier, indien gewenst anoniem, terecht met al hun vragen op het gebied van integriteit. Cases kunnen worden voorgelegd en er kan advies worden gevraagd omtrent te nemen actie. Ook kan de Helpdesk optreden als vertrouwenspersoon voor een organisatie. Voor meer informatie klikt u hier (PDF) of gaat u naar de speciale pagina over de helpdesk.
Het is ook mogelijk om de helpdesk ter beschikking te stellen van de inwoners van een gemeente. Burgers kunnen dan terecht met integriteitvragen gerelateerd aan de gemeentelijke organisatie of het doen van meldingen van integriteitschendingen door ambtenaren of bestuurders.

Externe vertrouwenspersoon/meldpunt klokkenluiderregeling
BING kan voor gemeenten als aanvulling op de Helpdesk de functie van externe integriteitvertrouwenspersoon of meldpunt klokkenluiderregeling vervullen. Ook kunnen wij u ondersteunen bij het implementeren en evalueren van deze instituten en regelingen.
Coaching
Bestuurders en leidinggevende ambtenaren kunnen een coachcontract aangaan met BING om hen reflectie te bieden bij hun taak om integriteit als integraal onderdeel van cultuurverandering en het managementproces vorm te geven. Gekwalificeerde coaches gaan daarbij diep in op de materie en proberen het integriteitbewustzijn in te bedden in de algemene persoonlijke ontwikkeling van de bestuurder of leidinggevende. Het managementproces is geen wezenlijk onderdeel van de coaching, de persoonlijke uitstraling en integere rolopvatting van de betrokkene(n) staat centraal. Ook teams kunnen in een afgebakend traject worden gecoacht om bijvoorbeeld een project af te ronden, de cultuur binnen het team te verbeteren, of een bepaalde doelstelling te behalen.

Cultuur en Leiderschaps ontwikkelings Programma FOCUS
Succesvolle organisaties kennen twee belangrijke pijlers: goed leiderschap en een gezonde cultuur. Zij bepalen of de organisatie er in slaagt haar gestelde doelen te bereiken, er in slaagt goed personeel aan te trekken en te behouden, zich zelf corrigeert door van fouten te leren, etc. Zij zijn ook bepalend of de organisatie de juiste keuzes maakt bij dilemma’s. Dilemma’s waarbij bijvoorbeeld enerzijds ethisch handelen en anderzijds resultaat op korte termijn tegenstrijdige krachten vormen. Immoreel leiderschap ligt dan op de loer. Met de doofpot als ultiem hulpmiddel en het horen, zien en zwijgen van de medewerkers als neveneffect.

Met name medewerkers bij overheidsorganisaties die kwetsbare taken uitvoeren, zoals handhaving, vergunningverlening, financiën, veiligheidszorg, opsporing en rechtshandhaving, kunnen in de dagelijkse praktijk blootgesteld worden aan verleidingen. Verleidingen die op korte termijn succesvol lijken maar die op langere termijn de doelstellingen, de verplichtingen en de kernwaarden van de organisatie ernstig ondermijnen. Juist bij deze organisaties is gericht ontwikkeld leiderschap en een gezonde cultuur van eminent belang.

BING heeft om dit proces te faciliteren een diagnose instrument ontwikkeld – FOCUS genaamd - gebaseerd op het model van Cameron & Quinn, aangevuld met onderdelen uit de modellen van Treviño en Victor and Cullen, dat als een navigatiesysteem de leiding de weg wijst in zo’n ontwikkeltraject.

Een zorgvuldige diagnose van de huidige cultuur en leiderschapstijl, rekening houdend met de specifieke waarden die uw organisatie nastreeft vormt dan ook de onmisbare eerste stap voor een succesvolle doorontwikkeling van beide. Teneinde kwaliteitsverbetering te bereiken – of het nu gaat om mensen, processen of middelen – is aandacht voor het onderdeel ‘leidinggeven’ essentieel.

FOCUS vliegt u als het ware boven de organisatie en maakt daarbij in vogelvlucht een kleurrijke ‘foto’ van leiderschap en de cultuur, in samenhang met begrippen als ‘integriteit’ en ‘toezicht’ of ‘governance’. Aandacht wordt geschonken aan de morele componenten van leiderschap en het ethisch werkklimaat van de organisatie. FOCUS geeft op wetenschappelijk verantwoorde wijze snel en overzichtelijk een beeld van de culturele identiteit die binnen een organisatie aanwezig is en achter het leidinggeven schuil gaat. Het instrument biedt inzicht in mogelijke ‘kloven’ tussen de huidige en gewenste situatie en toont verschillen in zienswijzen tussen het bestuur, het management, de werkvloer en bestuurders / managers onderling.

Bestaande beleidsplannen worden gebruikt ter bepaling van de gewenste organisatieontwikkelingrichting. Op basis van de rapportage die vanuit de diagnoses tot stand komt, kan vervolgens doelgericht en bovenal efficiënt gewerkt worden aan de ontwikkelingen die, op basis van deze foto, door de organisatie belangrijk gevonden worden.

FOCUS omvat zes stappen, met de mogelijkheid voor aanvullingen op basis van specifieke wensen.

Introductie. FOCUS wordt geïntroduceerd bij de deelnemers: Wat is het doel? Wat wordt er van de medewerkers verlangd? Welke waarborgen zijn er met betrekking tot de vertrouwelijkheid?

Diagnose. Met behulp van een tweetal enquêtes - Cultuurmeter en Leiderschapscan - wordt per doelgroep (leidinggevenden en medewerkers) informatie verzameld die later wordt gebruikt als werkmateriaal in workshops. Alle betrokkenen worden voor dit onderzoek in een persoonlijke e-mail uitgenodigd aan het onderzoek deel te nemen. Per e-mail ontvangt iedere deelnemer een link, waarmee men de enquête kan openen. Deelname aan het onderzoek geschiedt anoniem en is vanwege de eenvoud van techniek en vraagstelling door de deelnemers vlot in te vullen (circa 30 minuten).

Analyse. De enquêteresultaten worden verwerkt en de resultaten geanalyseerd. FOCUS is maatwerk en biedt daardoor ruimte voor het besteden van aandacht aan vraagstukken die bij een specifieke organisatie spelen. De enquêtes kunnen daartoe op de organisatie worden toegesneden

Rapportage. Enige tijd na het invullen van de enquêtes ontvangt de opdrachtgever het rapport met de cultuurdiagnose. De rapportage bevat een eerste aanzet voor een SMARTI actieplan (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, tijdsgebonden, Inspirerend). Optioneel kan per bestuurder / manager een individueel profiel worden teruggekoppeld ten behoeve van de persoonlijke ontwikkeling en groepsdynamiek.

Workshop. Tijdens een workshop met het strategisch management / bestuur, staan de standpuntbepaling en voortgangsbesluitvorming centraal.

Stappenplan. Afhankelijk van de uitkomsten en daaruit voortvloeiende behoeften kan vervolgens een stappenplan worden opgezet en uitgevoerd om de ontwikkeling van het cultuur- en leiderschapsprofiel van de organisatie verder vorm te geven.

Risico analyse
De forensische onderzoekers van BING kunnen organisaties preventief ondersteunen door het doorlichten van organisatie(onderdelen) op frauderisico's. Aan de hand van andere aanwezige expertise (ethiek, gedragswetenschappen en bestuurskunde) kunnen ook de overige risico's op integriteitinbreuken in kaart worden gebracht. Eveneens kan er geadviseerd worden over maatregelen omtrent de interne beheersing van deze risico's.

Qua risico's valt onder meer te denken aan:
• Het door derden of ambtenaren/bestuurders onrechtmatig onttrekken van geld of
• andere waarden aan de organisatie,
• het lekken van informatie en/of gebruiken van voorkennis bij bijvoorbeeld grondtransacties,
• omvangrijke investeringen of de wijziging van bestemmingsplannen,
• vermenging van privé- en organisatiebelangen,
• het niet naleven van wet- en regelgeving, en
• het manipuleren van de interne of externe informatievoorziening.

In deze trajecten zal vanuit een inventarisatie van relevante omgevingsfactoren en gebruikmakend van diverse technieken - zoals interviews, onderzoek van registraties, regelgeving, procedures en bescheiden en workshops - een analyse van de situatie plaatsvinden. Het resultaat is een heldere rapportage met risicogebieden, verbeterpunten en adviezen.

Voorbeelden van adviesopdrachten

Workshop voor de raad
In een thematische bijeenkomst met de gemeenteraad, waarbij het college ook van harte is uitgenodigd, worden de aanwezigen vertrouwd gemaakt met de laatste ontwikkelingen op het gebied van integriteit. Ontwikkelingen die de organisatie raken, zoals de wijziging van de Ambtenarenwet en de implicaties daarvan voor de raad, maar ook bepalingen uit de Gemeentewet en de Algemene Wet Bestuursrecht over wat raadsleden wel en niet mogen in het kader van belangenverstrengeling en hoe de schijn daarvan te voorkomen.Met behulp van het Model Morele Oordeelsvorming worden vervolgens een aantal actuele casussen bediscussieerd. De bijeenkomst geeft voldoende bagage om zelfstandig met het onderwerp verder aan de slag te gaan.

Inventarisatie stand van zaken
Een gemeente wil zelf aan de slag met het onderwerp integriteit, maar vraagt zich af waar te beginnen. Hebben we eigenlijk wel een probleem. Besloten wordt de Integriteitmeter van BING in te zetten.. De uitkomsten zijn positief, maar de opgave van eigen dilemma’s was verrassend. BING verzorgt een workshop voor het management waarin de eigen dilemma’s als werkmateriaal worden gebruikt om dit probleem verder op te pakken.

Tussen de oren krijgen van integriteit
Bij een middelgrote gemeente krijgen alle leidinggevenden een training in het managen van integriteit. De drie thema’s ‘voorbeeldgedrag’, ‘voorwaarden scheppen’ en ‘handhaven’ worden toegelicht en ingevuld. De deelnemers krijgen ‘tools’ aangereikt om in de praktijk mee aan de slag te gaan en raken vertrouwd met het Model Morele Oordeelsvorming en technieken als intervisie en effectieve communicatie in de handhaving. Aan het eind van de driedaagse training hebben zij een persoonlijk actieplan opgesteld. Zij gaan dit actieplan binnen hun eigen afdelingen uitvoeren. In voortdurende ondersteuning wordt voorzien door intervisiegroepen en op verzoek begeleiding door coaches van BING.

Het afleggen van de ambtseed
Een gemeente wil de ambtseed ook door zittende ambtenaren met enige ceremonie af laten leggen. Met behulp van een LSI techniek (Large Scale Intervention) organiseert BING in samenwerking met een cabaretgezelschap drie bijeenkomsten voor 250 personen, waar na een leuk maar ook serieus programma met debat, discussie en dilemma analyses, collectief de eed wordt afgelegd ten overstaan van de burgemeester.